Sinds 2016 is de provincie Flevoland verantwoordelijk voor het beleid en Staatsbosbeheer voor het beheer voor het gebied van de Oostvaardersplassen. De commissie van Geel kwam in 2018 met adviezen voor een nieuwe koers voor dit gebied. In de nieuwe koers staan vogels centraal. Daarom is er ook in 2018 nieuw beleid voor de Oostvaardersplassen opgesteld.
Uniek voor Nederland
De gemaakte keuzes zijn vastgelegd in een Managementplan . Oostvaardersplassen staat bekend onder meer door riet, water, moeras, ruige grasvlaktes en heel veel vogels. Hierbij worden heel vaak de grote grazers niet genoemd. Met het beleid dat werd vastgelegd in 2018 werd de basis gelegd voor de toekomst en de landschappen van dit bijzondere vogelgebied. Men is hierbij uitgegaan van het feit dat de Oostvaardersplassen een vogelgebied is.
Wetland voor vogels
Zo werd aangegeven in het nieuwe beheerplan voor de Oostvaardersplassen dat het doel was om een halfopen landschap te creëren. Hierbij moet naast open water en grasland, genoeg riet, struwelen en ruigtes aanwezig zijn in het kader van de Natura 2000-doelen.
Wetland - ofwel drasland - is een bepaald ecosysteem, waarin de bodem tijdelijk of permanent onder water staat. Dit water kan van de neerslag komen of van de bodem of van water uit de omgeving, zoals waterwegen. Een wetland is rijk aan biodiversiteit.
Gezien de rijke biodiversiteit wordt de strijd tegen klimaatverandering geholpen. Voor de Oostvaardersplassen is het de bedoeling om het leefgebied van minimaal 31 vogelsoorten, die afhankelijk zijn van het wetland, te behouden en te verbeteren.
Moerasreset
Om dit te kunnen realiseren heeft Staatsbosbeheer gewerkt aan de ‘reset’ van het moeras. Hiervoor was het plan opgezet voor de periode 2018 - 2022. In de jaren hiervoor was het areaal aan jong riet flink teruggelopen. Dit kwam door gebrek aan dynamiek in het waterpeil en de begrazing door ganzen.
Het nadeel hiervan was dat het aantal belangrijke en kenmerkende moeras- en watervogels terug was gelopen. Staatsbosbeheer heeft gewerkt aan ruimte voor jong riet, zo’n 500 hectare. Dit is gebeurd door het waterpeil in het westelijk deel tijdelijk te verlagen.
Veel watervogels
De moerasreset schijnt effect te hebben gehad, daar er tienduizenden watervogels geteld zijn in de Oostvaardersplassen. Het effect is nu al heel duidelijk te zien en men verwacht dat dit alleen maar zal toenemen.
Ruim 2 jaar geleden heeft men voor een groot deel van de Oostvaardersplassen het water weg laten lopen, waardoor het in de zomer van dit jaar helemaal droog stond. Hierdoor konden nieuwe planten en riet ontkiemen en groeien. Deze zijn nodig voor voedsel voor de watervogels.
Natuurlijk was het al jaren dat het aantal watervogels toenam, maar nu lijkt het er op dat er nog veel meer vogels zijn gekomen. Men heeft laatst zo’n 50.000 wintertalingen en 30.000 smienten geteld.
Gezien de regen van de herfst staat er weer wat water in het gebied. In het gebied liggen veel zaden op de bodem. Staatsbosbeheer gaat er van uit dat door de moerasreset zo’n 600 hectare nieuw rietlandschap ontstaat. Het riet is daarbij ook van belang voor de bescherming van de vogels tegen onder meer de vos.
(Bronnen: Staatsbosbeheer, Ecotree Green, Omroep Flevoland, NOS)